آب شرب باید به طور کامل سالم و ایمن باشد تا مصرف آن برای انسانها هیچ گونه تهدیدی نداشته باشد. کیفیت آب شرب تحت تأثیر عواملی چون آلایندهها، مواد شیمیایی، میکروبها و املاح است. سازمانهای مختلف در سطح جهانی و ملی استانداردهایی را برای تأمین این کیفیت تعریف کردهاند. چرا خرید دستگاه تصفیه آب خانگی ضروری است ؟
1.استانداردهای جهانی (سازمان بهداشت جهانی – WHO)
سازمان بهداشت جهانی (WHO) استانداردهایی را برای آب شرب در نظر گرفته است که بهطور کلی به سلامت مصرفکنندگان مرتبط است. این استانداردها بر اساس مطالعات علمی و تحقیقات گسترده طراحی شدهاند تا از سلامت عمومی افراد در برابر خطرات احتمالی آب آلوده جلوگیری کنند.
استانداردهای WHO برای آب شرب:
– TDS (کل مواد جامد محلول)
مقدار TDS بیانگر میزان مواد معدنی حلشده در آب است که شامل نمکها، مواد آلی و سایر املاح است.
– حد مجاز WHO: < 500 میلیگرم در لیتر (میلیگرم/L)
– آب با TDS بالاتر از 1000 میلیگرم/Lممکن است طعم و بوی نامطلوب داشته باشد و برای مصرف طولانیمدت مناسب نیست.
-نیترات (NO₃⁻):
نیتراتها معمولاً از منابع کشاورزی و فاضلابها وارد منابع آب میشوند.
– حد مجاز W**: ≤ 50 میلیگرم در لیتر
– خطرات: غلظت بالای نیترات در آب میتواند منجر به ایجاد بیماری متهموگلوبینمی (سندرم کودک آبی) در نوزادان شود.
– آرسنیک (As):
آرسنیک یک ماده سمی است که در بسیاری از منابع آبی ممکن است یافت شود، به خصوص در مناطق با خاکهای آلوده.
– حد مجاز W**: ≤ 0.01 میلیگرم در لیتر (10 میکروگرم در لیتر)
– خطرات: مصرف طولانیمدت آب آلوده به آرسنیک میتواند موجب سرطان، بیماریهای قلبی و اختلالات عصبی شود.
– کلراید (Cl⁻):
کلراید بهطور معمول در آبهای نمکی و آبهای سطحی یافت میشود.
– حد مجاز : ≤ 250 میلیگرم در لیتر
– خطرات: سطح بالای کلراید باعث طعم شور آب میشود و ممکن است در آبهای شرب اثرات منفی بر لولهها و تاسیسات داشته باشد.
– میکروبها و عوامل بیماریزا:
– کل فرمی (Total Coliforms): نباید هیچگونه باکتری کل فرم در آب شرب یافت شود.
– E. coli: نباید هیچگونه باکتری از این نوع در آب وجود داشته باشد، زیرا این باکتری بهعنوان نشانگر آلودگی فاضلابی محسوب میشود.
– پ هاش (pH):
– حد مجاز WH*: 6.5 – 8.5
– خطرات: آب با pH بسیار پایین یا بالا میتواند طعم بدی داشته باشد و حتی به تاسیسات لولهکشی آسیب برساند.
2. استانداردهای ایران
در ایران، موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران مسئول تدوین استانداردهای آب شرب است. این استانداردها در برخی موارد مشابه با استانداردهای WHO هستند، اما ممکن است برای شرایط خاص محلی تنظیماتی در نظر گرفته شده باشد. قوانین ایران بر اساس قانون آب آشامیدنی شرب و استانداردهای جهانی بهروزرسانی میشوند.
استانداردهای ایران برای آب شرب:
– TDS:
برای آب آشامیدنی ایران نیز میزان TDS باید کمتر از 500 میلیگرم در لیتر باشد، اما در برخی مناطق که آبهای معدنی مورد استفاده قرار میگیرد، ممکن است این مقدار به 1000 میلیگرم در لیتر برسد.
– نیترات:
مشابه WHO، غلظت نیترات باید کمتر از 50 میلیگرم در لیتر باشد. افزایش نیترات در آب میتواند سلامت نوزادان را تهدید کند.
– آرسنیک:
همانطور که WHO توصیه میکند، حد مجاز آرسنیک در آب شرب ایران نیز 0.01 میلیگرم در لیتر است.
– میکروبها:
در آب آشامیدنی ایران، وجود میکروبهای بیماریزا مانند *E. coli* و *کل فرم* باید صفر باشد.
– فلوراید:
میزان فلوراید در آب شرب ایران باید در محدوده 0.5 تا 1.5 میلیگرم در لیتر قرار داشته باشد، زیرا فلوراید در پیشگیری از پوسیدگی دندانها مؤثر است.
3. محدودیتها و استانداردهای دیگر (مواد مختلف)
– سرب (Pb):
سرب یک آلاینده خطرناک است که در برخی مناطق به دلیل لولههای قدیمی به آب شرب وارد میشود.
– **حد مجاز WHO**: ≤ 0.01 میلیگرم در لیتر
-کادمیوم (Cd):
این ماده شیمیایی بهویژه از منابع صنعتی وارد آب میشود و مصرف آن برای انسان سمی است.
– **حد مجاز WHO**: ≤ 0.003 میلیگرم در لیتر
– حلالهای آلی فرار (VOCs):
این ترکیبات عمدتاً از فاضلاب صنعتی وارد منابع آب میشوند.
– حد مجاز WHO: بستگی به نوع ماده شیمیایی دارد، ولی معمولاً این مقدار باید صفر باشد.
– آلومینیوم (Al):
آلومینیوم میتواند بهویژه از فرآیندهای تصفیه آب وارد آن شود.
– حد مجاز : ≤ 0.2 میلیگرم در لیتر
—
نتیجهگیری
برای تامین آب شرب سالم و ایمن، توجه به استانداردها و محدودیتهای کیفی بسیار ضروری است. استانداردهای WHO و ایران بهطور خاص بر کاهش آلایندهها و مواد شیمیایی مضر تأکید دارند و از این رو لازم است که سازمانهای محلی، مراکز تصفیه آب و دستگاههای مسئول به دقت این استانداردها را رعایت کنند.“خرید دستگاه تصفیه آب خانگی یک سرمایهگذاری هوشمندانه برای سلامت خانواده و دسترسی به آب آشامیدنی سالم و عاری از آلایندهها است.”
در سطح فردی نیز، استفاده از دستگاههای تصفیه آب خانگی، بررسی کیفیت آب با ابزارهایی همچون متر TDS و توجه به سلامت آب مصرفی میتواند به کاهش خطرات سلامتی کمک کند.